Kolesterol Nedir?

Kolesterol lipid yani bir yağ türüdür. Hayvansal kaynaklı besinlerde ve tüm hücrelerde bulunan yoğun yapıda yağa benzeyen maddedir.  HDL-K ve LDL-K olmak üzere ikiye ayrılır. Bu iki tür birbirini dengelemektedir. HDL-K nın düşmesi ve LDL-K nın yükselmesi gibi durumlar rahatsızlıklara neden olabilmektedir. . Vücudumuz, hormon ve D vitamini üretimi ya da sindirim gibi fonksiyonlar için gerekli tüm kolesterolü kendisi üretmektedir.  Kolesterolün üretimini karaciğer yapar. Vücudumuzda üretilmekle birlikte yediğimiz hayvansal besinlerde bulunması da (et, tavuk, yumurta, süt ürünleri) bu ürünlerin yeteri kadar tüketilmesi gerektiğini göstermektedir. Çünkü ancak bu sayede kolesterolümüzün dengesini sağlamış oluruz.

HDL Kolesterol

  • HDL Kolesterol nedir?
     İyi kolesterol olarak bilinir. Damarlarda plak ve tıkanıklık oluşumunu engeller. Kadınlarda 50 mg/dl,  erkeklerde 40 mg/dl’nin altında olması durumunda HDL-K düşüklüğünden bahsedilir. HDL-K nin düşük  olmasının sebepleri ise yanlış beslenme, spor yapmamaktır.

LDL Kolesterol

  • LDL Kolesterol nedir?
     Kötü kolesterol olarak bilinir. Kanda fazla miktarda bulunması kalp ve damar hastalıklarına yol    açmaktadır. Herhangi bir kalp ve damar hastalığınız yoksa kolesterol düzeyi 130 mh/dl’nin altında,    varsa düzeyi 100 mg/dl’nin altında olmalıdır.

Yüksek Kolesterolün Nedenleri

  • Kötü ve aşırı beslenme
  • Aşırı kilo
  • Kalıtım
  • Stres
  • Hareketsizlik ( spor yapmama )
  • Trans yağ içeren gıdalar
  • Sigara
  • Bazı Hastalıklar (tiroid hastalıkları, kronik böbrek hastalığı, diyabet, yüksek tansiyon )

Kolesterolün Belirtileri

Yüksek kolesterol sizi hasta etmez, günlük yaşantınızı etkilemez, belirtisi yok denebilecek kadar azdır ve genellikle rutin kontroller sırasında yapılan tetkiklerde belirlenir. Kolesterolü bulunan bazı kişilerde, nadiren göz çevresiyle el ve ayaklarda kabarıklığa neden olabilir. Bu kabarıklıklar yağ bezesine benzeyebilir. Uzun süre kolesterolünüz yüksek yaşasanız bile kalp ve damar hastalığına yol açmadan öğrenemezsiniz. Bu yüzden daha da zararlıdır. Çok dikkatli olunmalıdır. 20 yaş ve üstünde 5 yılda bir kere, 40 yaş üstünde ise yılda bir kere tetkik yapılması erken müdahale edilmesini sağlayacaktır. Beyni besleyen boyun damarlarında birikim olması; felçlere, konuşma bozukluklarına, dengesiz yürümeye, bilinç kaybına yol açmaktadır.

İlginizi çekebilir  Obezite nedir? Obezite nedenleri nelerdir?

Kolesterolün Tedavisi

Kolesterolü dengede tutmanın ve kötü kolesterolü düşürmenin iki yolu bulunmaktadır. Biri doğal yollar diğeri ilaç tedavisidir. Doğal yolda beslenme alışkanlıklarının ve hayat tarzının değiştirilmesi önemlidir.İlaç tedavisine doğal yollardan düşürülemediği zaman ya da çok yüksek olduğu zaman başvurulmaktadır. Kolesterolü düşürmek için birkaç çeşit ilaç kullanılmaktadır. En çok kullanılan ve bugün için LDL-K’ü en çok düşüren ilaçlar ‘statin’ olarak adlandırılan ilaçlardır. Statinler dışında kullanılan kolesterolün kana geçmesini azaltan  (ezetimibe), Safra asidi bağlayıcı reçineler, Nikotinik asit, Fibratlar kullanılmaktadır.

Kolesterol ve Meyve-Sebze Tüketimi
Kolesterol ve Meyve-Sebze Tüketimi

İlaçsız tedavi yöntemleri ise ;

  • Daha az doymuş yağ tüketin.
  • Balığın ve tavuğun derisini yemeyin.
  • Az yağlı veya yağsız et tüketin.
  • Yemekleri kızartmak yerine haşlayın veya buharda pişirin.
  • Her gün bol bol taze meyve ve sebze tüketin.
  • Tam tahıllı gıdalar tüketin.
  • Her gün düzenli egzersiz yapın, daha çok hareket etmeye çalışın.
  • Fazla kilolarınızdan kurtulun.
  • Sigarayı bırakın

Kolesterol Nasıl Düşürülür?

Düzenli spor, sağlıklı beslenme, ilaçların düzenli kullanımı ve doktorunuzun söylediklerine uymanız, tetkiklerinizi zamanında yaptırmanız önemlidir. Kolesterolü düşüren yiyecekler tüketip yükselten besinlerden uzak durulmalı. Doktorun önerdiği diyeti yapmalısınız.

Kolesterolü Düşüren Yiyecekler

Kolesterol Lifli Besin Tüketimi
Kolesterol Lifli Besin Tüketimi

Kolesterolü kötü etkileyen yiyeceklerin yanında iyi etkileyen hatta düşüren yiyecekler vardır. Hayvansal besinler yükseltirken bitkisel besinlerde düşürür. Tahıl, fındık, zeytinyağı, ceviz, badem gibi yiyecekler tüketilmelidir. Meyve ve sebzeleri bol bol tüketin. Tam tahıllı yiyecekleri tercih edin. Yeşil çay, adaçayı, alıç çayı içmenizde kolesterolünüzün düşmesini sağlayacaktır. Ancak iki tür bitki çayını aynı anda içmeyiniz.

 

 

1+